Erselan Mirzayınıŋ Uzaq Yol Adlı Kıtabı Basıldı
کتاب "اوزاق یول" شامل مجموعه اشعار ارسلان میرزایی منتشر شد. این کتاب اولین اثر این شاعر جوان قشقائیست. انتشار این اثر را به این شاعر توانا تبریک می گوئیم.
http://uzaghyol. blogfa.com/ post-21.aspx
http://www.hbayat. azerblog. com/1388_ 06_31_Say= 1032.ay
http://www.qashqait urk.blogsky. com/1388/ 06/31/post- 77
Mextumqolı Türkmen Xalqınıŋ Böyük Şayırı
Bügün Mextumqolı Ferağınıŋ 276'nci doğum günü dür.
Men bu qonuda (Mozuda) çox yazméyrem çünkü burda ve Türkmen örgenci wébsaytıde öz heddine metleb yazilmişdir.
http://www.bbc.co.uk/persian/arts/2009/05/090501_la_ma_seihosseini.shtml
آثار رضا سید حسینی
http://www.bbc.co.uk/persian/arts/story/2006/10/061015_pm-seyed-hosseini-biblio.shtml
آثاری که از ترکی به فارسی برگردانده شده اند:
آخرین اشعار ناظم حکمت ( با جلال خسروشاهی )
آن سوی کوهستان، یاشار کمال ( با جلال خسروشاهی )
اگر مار را بکشند، یاشار کمال ( با جلال خسروشاهی )
مرگ عزیز بیعار، لطیفه تکین ( با جلال خسروشاهی )
از چهار زندان، ناظم حکمت ( با جلال خسروشاهی )
Bu yan kimdir o yan kim
Bahar fesli döŋ yélleri esende hamı quşda nale vardır fığan var
Sıda çox dur şéyda bülbül sesinde ayrı eser vardır ayrı nışan var
Henüz bülbül gül şowqından nasebur henüz semenderiŋ yérı dır tenur
Henüz darda qalıb asılı mensur enelheq söylayib sırrı nahan var
Henüz qorxmaz melametden ziléyxa henüz Yusuf Ziléyxadan gürizpa
Henüz rexne salur iman tersa henüz sen`an kimin xinzir yayan var
Henüz mecnunda var cunun hevesi henüz qatar üzer leylı devesi
Henüz geler Ferhad koleŋı səsı henüz şirin kimin şirinzeban var
نهم آبان ، رونمایی از لغتنامه استاد اسدالله مردانی در فرهنگسرای بهمن
به مناسبت روگشایی از لغتنامه تورکی قشقایی و تجلیل از محقق و نویسنده آن استاد اسدالله مردانی، مراسمی در فرهنگسرای بهمن تهران برگزار خواهد شد. یکی از اهداف این مراسم نقد و بررسی این اثر فرهنگی می باشد. این جلسه که در تاریخ ۹/۸/۱۳۸۷ و از ساعت ۱۶ الی ۱۹ برگزار خواهد شد ، به همت جمعی از نویسندگان ، شعرا ، هنرمندان و روشنفکران تورک تشکیل خواهد شد.
محققان ، دانشجویان و افرادی که مایلند مقاله یا سخنرانی در این مورد ارائه دهند ، می توانند با آقای مردانی تماس حاصل نمایند.
آللینجاق اولدوز ؛ اولین کتاب نثر جدید تورکی قشقایی منتشر شد
مجموعه داستان " آللینجاق اولدوز " (ستاره بخت)، به عنوان اولین نثر مدرن تورکی قشقایی اثر فتانه مرادی قره قانی توسط انتشارات نوید شیراز منتشر شد. آنطور که از قدما شنیده ام ، قدیمی ترین کتاب قشقایی ها به صورت نثر ، داستان "مهر و خاور" است .گفته می شود این داستان در مکتب های قدیمی توسط ملاها به سوادآموزان تدریس می شده است. علی رغم تلاش زیاد ، متاسفانه نتوانستم نسخه ای از این کتاب را پیدا کنم ، اما داستان آنرا می توان از برخی افراد مسن ایل شنید.
به هر حال انتشار این کتاب می تواند الهام بخش سایر نویسندگان و فعالان فرهنگی قشقایی در تولید نثر های تورکی قشقایی باشد . امیدواریم نویسندگان ما کم کم به این اعتماد به نفس دست یابند که بتوانند داستانها ، خاطرات و مقالات خود را به زبان مادری بنویسند. به نظر می رسید تصور نویسندگان ما تا کنون این بوده که زبان تورکی قشقایی تنها برای شعر گفتن مناسب است نه نوشتن متون معمولی ادبی و یا روزمره. اکنون این طلسم توسط یکی از نویسندگان جوان قشقایی شکسته شده است ، بنابراین دیگر وقت آن رسیده که داستانهای زیبای سایر نویسندگان مانند "صدای درد " اثر لطفی و "ظلمت" اثر داوود حسن آقایی به نثر تورکی برگردانده شود تا شاهد رشد و بلوغ ادبیات مکتوب تورکی قشقایی باشیم.
این مجموعه با مقدمه دکتر حسین محمد زاده صدیق (دؤزگون) آغاز می شود. صدیق جملاتی از کتاب را در مقدمه خود مورد توجه قرارداده است:
آسلان اوره کلیم
آلا گؤزلوم
سیجا بویلوم
قولاج قوللوم
میتیل لری اؤگود اؤرگدمک ایچون دئییلر. ائله بو میتیللردندیر کی بؤیوک آد-سانلی کیشیلر آیاق تودموشدیر.
کتاب شامل 17 داستان کوتاه است.
چنگیز آیتماتوف درگذشت
چنگیز آیتماتوف یکی از چهره های فرهنگی جهان تورک درگذشت. وی از نویسندگان مشهور کشور قرقیزیستان و شوروی سابق است . تا کنون سه کتاب از آثار چنگیز به فارسی ترجمه شده است.
Nəmətollabəg şərhı halı
Nemətollabəy Rəhımlı , Şəhbaz şəhbazı qələminən belə yazılmışdır
Şırdə Nemətı , Nemət və Nemətollah təxəllus varı dır.Rəhımlı tayfasınıñ kəlantərzadələrındən dır.O Nasırəldınşah zamanında yaşıyormuş.Nurcahana aşıq olur, ama Ilyasbəy - əmısı oğlu ona rəqıb çıxər, və Nemət səvdıgı qızı alar.ondan sora ruhıyəsı perışan olur və cahallıgda ölür.Şırlərındə xas bir şirinlig var dır. Onuñ qoşmaları Qaşqayı elındə çox tanilmamışdir.Nemətillahbəy Rəhımlı barəsındə bilgiyi və şırlərını, Qışlaqı bəy mərhəmət edmişdir.Ondan çox təşəkür edirəm
Bu da bir şırlerındən dır,bunuñ içində iki qədimi türkçə kələmə var ki indi Qaşqayılar dilində daha işlənmeyr ,bu iki kələmə bu dur
Utanmag =xecalət çəkməg
Yusanmag= Usanmag =yorulmag ,darlige etişməg
Daş ürəgli
Ay aqalar yandı bağrım daş ürəgli yar əlindən
Deyiñ kimə car aparam gözləri xumar əlindən
Aparıb din o ımanı kafır edər musılmanı
Morvətı yox içər qanı aman bu xunxar əlındən
Ləbıñ ənnab dişiñ inci yoluñda çox çəkdım rəncı
Cəmalıñ padışa gəncı üstündə şahçar əlındən
Rəqıbı gördüm utandım şirin canımdan yusandım
Daş ürəgli yar əlındən Nemətılla deyər yandım
پان فارسیست ها و زرتشتیان
در اینجا می تونید حرفای یکی از باستان پرستان پان فارس را ببینید ، که چگونه اعتراف می کند ، مؤسسان بنیاد ایران شناسی عده ای از پان ایرانیست ها(=پان فارس ها) و زرتشتیان بوده اند. اونا یه جلسه برای تکریم خاطره دکتر محمد معین- یکی از پان فارس های قدیمی ترتیب داده اند.
جالبه که گفتند ، آقای معین به زبانهای فارسی ، عربی ، انگلیسی ، فرانسه و زبان های ایران باستان ! تسلط داشتند. خب کسیکه بخواهد لغتنامه برای هر کدام از زبانهای فارسی ، عربی و یا ترکی که زبانهای جهان اسلام هستند بنویسه ، باید به هر سه اونها مسلط باشه. در صورتیکه ایشون فقط به دو تای اونا تسلط داشتند. با چنین معلوماتی و علاقه بی حد و حصر فارس پرستان به بزرگنمایی ادبیات و تاریخ غالباً قلابی خودشان ، معلومه که ریشه بسیاری از کلمات تورکی رو که در زبان فارسی رایجه به زبان های غیر تورکی و یا فارسی ربط می دن. برای اثبات بی سوادی چنین آدمی همین بس که خودشان می گویند به زبانهای ایران باستان تسلط داشته . منظور ایشان زبان کاملاً جعلی پهلویه ، زبانیکه باستان شناسای یهودی به منظور تعریف هویتی جداگانه برای برای تاجیکها(فارسها) خلق کردند. کلماتی مثل ، باغ ، بلبل و گل از این دست هستند. اونا این کلمات تورکی رو پهلوی می دونند !
آدم نمیتونه عصبانی نشه وقتی ببینه این زرتشتیای هندی تبار که حداکثر 350 سال پیش و آنهم توسط کمپانی هند شرقی به ایران اومدند ، حالا بیان و ترکا و اعراب رو که سالها پیش از تاجیک ها به منطقه مهاجرت کردند ، با القابی من درآوردی همچون انیرانی ، وحشی و سوسمارخور که شایسته خودشان است ، بیگانه بنامند.
اولین رمان قشقایی : ظلمت
نام کتاب : ظلمت
نویسنده : داوود حسن آقایی کشکولی
ناشر : نوید شیراز
سال انتشار : 1369
تیراژ : 3000
زمان در گذر است و مردمان با فرهنگ های مختلف در حال تغییر و تحول ... درود بر آنان که گذشته خود را از یاد نبرده و برای حفظ فرهنگ نیاکانشان قدم بر داشته و براي ماندگاری آن در تاریخ تلاش می کنند . ظلمت اثری جاودان از شرح حال مرد مانی است که پاکی و صفا را از طبیعت بکر خدا آموخته اند و شجاعت وجنگجویی و دفاع از آب و خاک خود همراه با راستی و صداقت و احترام به بزرگتر را در ایل و از ایل فرا گرفته اند . مردمانی که سختی و مشکلات کوچ را همراه زیبایی و طراوت طبیعت به جان خریده اند، مردمانی که اعتقادات دینی خود را حتی در رقصهای مقدس خود به نمایش می گذارند.
سفر به سوریه
اوایل تیر ماه بود که با پیشنهاد یکی از دوستان تصمیم گرفتیم ، برای گشت و گذار به سوریه ولبنان برویم.راستش من خودم دوست داشتم اولین سفر خارجیم را از یک کشور ترک زبان آسیای میانه شروع کنم : جمهوری آذربایجان ، قزاقستان ، ازبکستان ، قرقیزستان ، ترکمنستان و یا سرزمین باستانی آسیای صغیر ، ترکیه . اما وقتی اسم لبنان ، آن عروس رؤیایی خاورمیانه در میان باشه ، نمیشه از سفر به این بهشت زمینی صرف نظر کرد !؟
لطفاً پیش خودتان فکر نکنید که ما رفتیم لبنان و با آن طبیعت زیبا و مردم زیباترش ! کلی به ما خوش گذشت و... نه آقا. مگه من شانس دارم؟
ما کل هزینه تور یعنی ۵۰۰ هزارتومان را به آژانس پرداخت کردیم. ویزا هم به قول فرنگی ها OK شد ، بلیط هواپیما هم گرفته شده بود که ناگهان ! بله ناگهان این برادران حزب الله یعنی همین گروه شیخ حسن نصرالله سردار جنوب لبنان ، حمله کردند به یه پاسگاه اسرائیلی ، 8 تا سرباز رو کشتند ، 2 تا هم اسیر گرفتند! خب حالا خوب شد!؟
اسرائیل هم که انگار از خداش بود یه همچی اتفاقی بیفته، با بی رحمی تمام از زمین و هوا و دریا جنوب لبنان رو زیر آتش توپ ، تانک ، موشکباران خودش گرفت. هواپیماهاش هم که مرتب بمب می ریختند رو سر مردم بیچاره جنوب لبنان.
آمریکا و اسرائیل می خواستند دق دلشونو دربیارن، به همین خاطر جرج بوش هم به اسرائیلش چراغ سبز داد که رفیق تا می تونی پایگاههای حزب الله را در جنوب لبنان بزن.این دفه دیگه می خوام نسل حزب الله رو از رو زمین برداری ها!
اما خوشبختانه دیدم که نتونست این کارو بکنه ، اگرچه خسارت زیادی به لبنان زد ، بنا به قول آقای سینیوره- نخست وزیر لبنان- 4 میلیارد دلار ! در عوض محبوبیت حزب الله در میان اعراب ، حتی اعراب سنی هم بیشتر شد.
به هر حال ما ناچار شدیم به این مسافرت بریم. بنابراین برنامه سفرمون رو کلن روی سوریه تنظیم کردیم ، در حالیکه اطلاعات مختصری در مورد سوریه داشتیم ، که از طریق اینترنت گرفته بودیم.
من میدونستم که توی سوریه غیر از اعراب اقلیت های کرد و ترک هم هست. به همین خاطر تو این سفر هم آنتن هام کاملاً کار می کرد که کوچکترین ردی از ترکا رو تو سوریه رصد کنم. گفته میشه از جمعیت ۱۴ میلیون نفری سوریه حدود یک میلیون نفر آن ترک هستند.
سوار یه تاکسی بودیم ، خیلی از تاکسی های اونجا پرایده.همون پراید وارداتی از ایران. البته ما نتونستیم بدونیم قیمت پراید اونجا چنده. راننده تاکسی از ترک های سوریه بود ، و یه آهنگ جالب از Murat Gogebakan از CD Player ماشینش داشت پخش می شد.شما هم می تونید این آهنگ زیبا رو گوش بدید.)این آهنگ درمورد حادثه کربلاست و از ترانه های آلبوم سال 1997 ، اما نمی دونم چرا در سایت رسمی این خواننده توی لیست این آلبوم دیده نمیشه!؟ )
طی هفت روز اقامت در سوریه ، دو شهر دمشق و لاذقیه رو دیدیم. متاسفانه فرصت کافی نداشتیم تا شهر باستانی حلب را هم ببینیم.بیشتر جمعیت ترک تبار سوریه در این شهر صنعتی ساکن هستند.
طی این مدت به همراه کلیه پیرمردها و پیرزنهای کاروان ، دو بار از حرم حضرت زینب – خواهر امام حسین (ع) زیارت کردیم. تذهیب و تزئینات زیبای درون وبیرون حرم اغلب توسط ایرانیان- به ویژه هنرمندان اصفهانی انجام شده است.
بازارچه هایی در اطراف زینبیه وجود داره که پر از اجناس ارزون قیمت اما بنجله. من دیدم زائرای ایرانی هم اغلب خیلی خرید می کردن از اونجا.
زینبه در یه بخش شیعه نشین شهر قرار داره. به همین دلیل توی خیابونای این بازار و اطرافش کاروانای طرفدار حزب الله با آهنگهای حماسی مانور می دادن. به خصوص در این مدتی که ما اونجا بودیم لبنان زیر آتش بمبارانای اسرائیل می سوخت.
عکسای سید حسن نصر الله ، بشار اسد و احمدی نژاد روی در و دیوار مغازه ها و خونه ها و پشت ماشینها دیده می شدند. معلوم بود که سید حسن نصر الله محبوبیت زیادی بین شیعیان سوری داره و همین طور آقای احمدی نژاد.
قبر دکتر علی شریعتی نیز در قبرستانیست که در جوار حرم حضرت زینب می باشد.گفته می شود در سال ۱۳۵۶ پس از اینکه ایشان در لندن درگذشتند ، به دلیل ممانعت ساواک از انتقال جسد ایشان به ایران و نیز وصیت ایشان به دفن در جوار حرم زینب ، در آن محل دفن گردیدند.
صلاح الدین ایوبی ، سرداری بوده است که از عراق کنونی برمیخیزند و جنگجویان اروپایی آن زمان را در جنگهایی که معروف به جنگهای صلیبی بوده اند ، از فلسطین و مصر بیرون می رانند. به همین دلیل ایشان یک شخصیت و قهرمان مسلمانان و مردم بین النهرین تلقی می شه. گفته می شه این سرداردر استانی که در عراق کنونی به نام صلاح الدین خوانده میشه به دنیا میان.البته در مورد تبار ایشان اختلاف وجود داره : کردها اون رو کرد می دونن و عربها اون را عرب . قبر صلاح الدین در کنار کاخ اموی قرار داره.
معروف ترین بنای داخل شهر دمشق ، مسجد با عظمتیه که در مجاورت بازار حمیدیه هست. اسم این مسجد Omavid Mosque یا مسجد اموی هست. کاخی که منسوب به معاویه ویزیده هم در کنار این مسجد قرار دارند. این کاخ در زمان سلجوقیان مرمت و تکمیل شده است.
سرزمین سوریه ، فلسطین ،لبنان و اردن که به شامات معروف بوده ، بعد از خلفای بنی عباس ، به ترتیب تحت حکومت مملوک ها ، سلجوقیان ، عثمانی و فرانسویان بوده است. در شانزدهم سپتامبر سال ۱۹۴۱ این کشور از فرانسه مستقل شد.
به دلیل متاخر بودن سیادت فرانسویان بر این سرزمین ، هم اکنون در میان محافل روشنفکری سوریه و دانشگاهیان ، زبان فرانسه اهمیت بیشتری از زبان انگلیسی دارد.
کلمات ترکی نیز همه جا دیده و شنیده می شود. مثلاً کلمه «دوغری» یا Doğrı که سوری ها به جای مفهوم «مستقیم» به کار می برند . در ترکی این کلمه به معنای راست و صحیح می باشد. مانند «یالان دوغری سؤزلر» یعنی « سخنان راست ودروغ » .
مثال دیگر نام های خانوادگی ترکی است . مانند بکتاش. در بازار سرپوشیده حمیدیه ، یک بستنی فروشی معروف و چندین مغازه متنوع دیگر می توانید ببینید که همین نام را دارند.
وقتی به یک کشور عربی سفر می کنید ، اولین چیزی که از اون اعصابتون خورد میشه ، اینه که هر چه عربی تو مدارس ایران خوندید به دردتون نمی خوره. زبان عربی که توی مدرسه های ایران تدریس میشه به عربی فحص معروفه.درواقع این عربی صرفاً یه نوع زبان عربی قدیمی و ادبیه که برای درک قرآن کریم خوبه اما برای مکالمات روزمره کاربرد چندانی نداره. اونوقت عده ای از پان ایرانیست های نادان به دولت ایراد می گیرند که چرا زبان عربی به مردم ایران یاد داده میشه.در حالیکه زبان عربی بخشی انکار ناپذیر از هویت هر مسلمانیه. در واقع یکی از خواست های اعراب ایرانی هم دقیقاً همینه که به فرزندانشون زبان عربی امروزی تدریس بشه.آیا شماحتی یک بار هم دیده اید که یه ترانه عربی ایرانی از صدا و سیمای خودمون پخش بشه؟
در هر حال ،چند تا از کلماتی که من طی این مدت یاد گرفتم از این قرارند :
تعبان : خسته
بطاقه : کارت (مانند کارت تلفن)
شوف : قشنگ ، زیبا
شوو- وی : کمی
سکار : شکر
فندق : هتل
مطار : فرودگاه
سوریه کشور فقیریست . بنا به گفته راهنمای تور ما حدود 47% مردم این کشور از طریق کشاورزی امرار معاش می کنند. دردمشق فقر طبقاتی به وضوح قابل مشاهده بود.بخشی از منطقه فقیرنشین دمشق در نزدیکی میدان مرجه در تصویر زیر دیده میشه :
از بازار های سرپوشیده معروف دمشق ، یکی بازار حمیدیه و دیگری بازار صالحیه است .
بازار حمیدیه در مرکز شهر دمشق هست و اغلب کاسبای اونجا مسلمونن و مردم طبقه متوسط و فقیر بیشتر از اونجا خرید می کنند.
شهر لاذقیه یا Latakia که خودشون بهش «لادئیه» می گن یه بندر در غرب سوریه هست ، کنار دریای مدیترانه. اینهم موقعیت شهر روی نقشه :
10 کیلومتر در شمال غربی لاذقیه روی یک کوه پوشیده از درخت منطقه ای هست که استامفیس بهش میگن. اونجا هم جای باصفایی بود ، تقریباً شبیه اطراف یاسوج خودمان بود.
اینجه ممد
بالاخره رمان معروف یاشار کمال رو گیر آوردم.بله داستان اینجه ممد که در مورد عقب ماندگی مردم آناطولیه. قبلاً یه ترجمه از اون توی کتابخانه میرزای شیرازی دانشگاه شیراز دیده بودم ، ولی خب متاسفانه فقط یک جلد از اون بود. اگه یه روزی گذرم به ترکیه افتاد حتماً اصل کتاب رو هم می گیرم. این رمان معروفترین اثر یاشار کمال است.اکثر کتابای یاشار کمال که تو ایران ترجمه شده رو تا حالا خوندنم، مثل : افسانه کوه آگری (ağrı dağın efsanesi )، اگر مار را بکشند (Yılanı Öldürseler) ، قهر دریا(deniz küstü) و درخت انار روی تپه (höyükteki nar ağacı). اما در واقع نویسنده با این اثر چهار جلدی که حدود 50 سال پیش نوشته شده ، معروف شد.
هنوز کتاب رو نخوندمش ، فقط به صورت کلی می دونم که داستانش در مورد یک قهرمان به نام "اینجه ممد" یعنی "محمد قلمی یا باریک اندام " که در یکی از روستاهای آناطولی زندگی می کنه هست، این جوان به جنگ بر علیه بی عدالتی برمی خیزه.
سخنرانی ژیل اوتیه در دانشگاه شیراز
از این که این خبر را اینقدر دیر می نویسم ، از همه شما دوستان و دشمنان عزیز! عذر خواهی می کنم.
شنبه 29 مهر ماه 1385 ،دکتر ژیل اوتیه ، استاد موسسه ملی زبانهای شرقی فرانسه (INALCO) ، سخنرانی، تحت عنوان زبان های ایرانی در قفقاز و مقایسه زبان ترکی قشقایی با ترکی جمهوری آذربایجان و ترکی استانبولی،در دانشگاه شیراز ، انجام داد.
این جلسه در سالن جلال آل احمد دانشکده علوم در چهار راه ادبیات با حضور استادان بخش ادبیات فارسی همچون دکتر حسن لی ، استادان بخش زبان های خارجی (که من اسما شون رو فراموش کردم!) ، همچنین استادان ادبیات ترکی قشقائی ، آقایان اسدالله مردانی و نادری دره شوری وجمعی از دانشجویان ، برگزار گردید.
ابتدا دکتر حسن لی به معرفی آقای اوتیه و موضوع سخنرانی ایشان پرداختند. سپس آقای ژیل اوتیه به ارائه تحقیقاتشان در مورد زبان های تاتی ، تاجیکی و تالشی، که از دید ایشان شاخه ای از زبان فارسی می باشند ! پرداختند . در انتها هم به مقایسه زبان ترکی قشقائی و زبان ترکی آذربایجان و ترکیه پرداختند. بنا به ادعای ایشان ، در زبان ترکی قشقائی، صدا های Ö وÜ ، با مصوت های غیر لبی "e" و "i" جایگزین شده اند.
مضارع التزامی در ترکی قشقائی ، از فارسی تاثیر پذیرفته است.
همچنین زمان آینده ترکی قشقایی نیز از فارسی تاثیر پذیرفته است . مانند جمله ذیل:
ترکی قشقائی :İsteyrəm gələm
ترجمه فارسی : می خواهم بیایم
ترکی استانبولی : Gelmek İstiyorum
ترجمه فارسی : آمدن می خواهم
İsteyrəm = میخواهم
Gelmek = آمدن
gələm = بیایم
در آخر جلسه ، حضار سوالات خود را مطرح نمودند : در پاسخ به سؤال یکی از حضار از آقای اوتیه مبنی بر اینکه ایشان چگونه زبان های قفقازی را به ایرانی و غیر ایرانی تقسیم نموده اند و اصولاً معیار ایشان برای تقسیم بندی زبان ها به ایرانی و غیر ایرانی چیست ؟ پاسخ دادند ، معیار ایشان برای تمییز زبان های ایرانی و غیر ایرانی بر تقسیم بندی زبان ها مبنی بر زبان های هند و اروپایی و زبان های غیر هندو اروپایی می باشد .
آیا به نظر شما نظریه زبان شناختی تقسیم زبان ها به هندواروپایی ، سامی و آلتاییک اعتبار دارد؟ آیا زبان هایی که بر اساس این تقسیم بندی دارای ریشه یکسان تلقی شده و هندو اروپایی قلمداد می شوند ، مانند فارسی ، آلمانی و انگلیسی واقعاً هم دارای ریشه مشترکی هستند ؟
اگر مایلید با آقای اوتیه تماس بگیرید ، می توانید با این آدرس با ایشان مکاتبه کنید:
دریافت جایزه نوبل ادبیات توسط اورهان پاموک
آکادمی علوم سوئد ، جایزه نوبل ادبی را امسال به نویسنده مشهور ترک ، اورهان پاموک تقدیم کرد.
من به عنوان یک ترک چندان از دریافت این جایزه توسط یک همزبانم خوشحال نشدم. به نظر من این جایزه هم مثل جایزه صلح نوبل که به حقوقدان ترکزبان ایرانی ، خانم شیرین عبادی داده شد ، بیشتر جنبه سیاسی دارد تا ادبی. اینبار اتحادیه اروپا اراده کرده است تا همزمان با تصوب قانون ممنوعیت انکار کشتار ارامنه در کشور مهد دموکراسی! فرانسه، سنگ دیگری در مسیر پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا بیندازد. ای کاش ترکیه از همان ابتدا قید پیوستن به این اتحادیه مسیحی ، یهودی را میزد و خودش را از شر این مو بور های نژاد پرست خلاص می کرد.
بی بی سی دو تا گزارش در مورد همین خبر آورده است.
حالا که این چیزا را خوندید بهتره این مصاحبه بنگاه خبر پراکنی با رضا سید حسینی از دوستان مرحوم جلال خسروشاهی و عمران صلاحی رو هم بخونید . رضا سید حسینی هم از مترجمان آثار نویسندگان ترک به فارسیست.
به مناسبت در گذشت عمران صلاحی
شاعر ، نویسنده ، طنز پرداز و مترجم توانا آقای عمران صلاحی شب سه شنبه ۱۲ مهر ۱۳۸۵ و در سن ۶۰ سالگی دار فانی را وداع گفت.
وی مترجم تعدادی از کتاب های نویسندگان مشهور ترک همچون یاشار کمال و عزیز نسین به فارسی می باشد.صلاحی علاوه بر تلاش در حوزه ادبیات و فرهنگ مکتوب ، سالها در مجله " گل آقا " به عنوان نویسنده و طنزپرداز قلم زد .
عمران به زبان فارسی و ترکی شعر می سرود و اشعار ترکی او در جمهوری آذربايجان طرفدارانی دارد. اشعار ترکی او عاری از طنز و گاه بسيار تلخ ، اما دلنشين است.
از او کتاب های "قطاری در مه"، "هفدهم"، "گريه در آب"، "ايستگاه بين راه"، "هزار و يک آيينه"، "روياهای مرد نيلوفری"، "شايد باور نکنيد" ( در سوئد )، "يک لب و هزار خنده"، "حالا حکايت ماست"، "آی نسيم سحری"، "ناگاه يک نگاه"، "ملانصيرالدين"، "از گلستان من ببر ورقی"، "باران پنهان"، "رمان موسيقی گل سرخ" و چندين کتاب ديگر به زبان فارسی و کتاب های "هزار و يک آينه" و "آينا کيمين" به ترکی منتشر شده است.
" آن سوی نقطه چین ها ... " ، "كلك مرغابي " ،" گفتار طرب انگيز" ، آخرین کتابهای ایشان هستند که به زودی منتشر خواهند شد.
در کتاب "پیشگامان شعر معاصر ترک" ترجمه جلال خسروشاهی ، شعری از یحیی کمال شاعر ترک خطاب به حافظ با عنوان "Rendlerin Olmesi "، توسط عمران صلاحی اینگونه ترجمه شده است:
مرگ رندان
بر سر تربت حافظ گل سرخی بوده ست
که شکوفا شده هر روز و چنان خون،رنگش
بلبلی تا به سحر راه فغان پیموده ست
یادی از جلوه ی شیراز قدیم آهنگش
رند را مرگ بود خانه ی راحت به بهار
همچو مجمر دل او بر همه عطر افشاند
زیر سرو خنکی بر سر آن سنگ مزار
هر سحر گل دمد و هر شب ، بلبل خواند.
روحش شاد و یادش گرامی باد.
اینهم دو قطعه شعر از ایشان :
به زبان خودشان
با درختی که زند سر به فلک
به زبان مِه و ابر
به زبان لجن و سایه و لک
به زبان شب و شک حرف مزن
با درختان برومند جوان
به زبان گل و نور
به زبان سحر و آب روان
به زبان خودشان حرف بزن
تهران - 13/5/59
نام کوچک
درخت را به نام برگ
بهار را به نام گل
ستاره را به نام نور
کوه را به نام سنگ
دل شکفتة مرا به نام عشق
عشق را به نام درد
مرا به نام کوچکم صدا بزن!
تهران - 20/10/62
و این هم مصاحبه ای با ایشان و گزارش بی بی سی از این خبر تاسف بار برای فرهنگ دوستان.
زبان ها، گنجينه های گرانقدر آثار باستانی فرهنگی بشريتند
با تشکر از آقای ثامن که آدرس این مقاله زیبا را دادند ، مطلب زیر که نوشته آقای آیدین تبریزلی می باشد ، تقدیم خوانندگان عزیز می گردد . ارائه این مقاله به منزله تایید تمامی مطالب آن نمی باشد. از جمله ایشان به "تمدن پارس" و قوم "آریایی" اشاره کرده اند . در صورتیکه نه تمدن پارسی وجود داشته است و نه قومی به نام آریایی ( حتی اگر شخصی مانند ویل دورانت به آن اشاره کند ، که احتمالاً منظور ایشان از آریایی هایی که تخت جمشید را ساختند ، همان هخامنشیان مزدور یهود بوده است). اصل مقاله را می توانید درسایت گویا ببینید.
متاسفانه در ميان روشنفکران کشور ما به دليل وجود برخی نگاههای تنگ نظرانه و شايد برخی مصلحت انديشی های نامعقول و بی جا، به مساله زبانهای غير فارسی در ايران هرگز به اندازه ای که شايسته توجه است، پرداخته نشده است و همواره نوعی خود سانسوری نانوشته در بين قشر روشنفکر ايرانی در قبال اين موضوع به غايت مهم، وجود داشته است. در اين نوشتار از زاويه ای متفاوت به ضرورت حفظ زبانهای محلی به عنوان گنيجنه ای زنده و پويا از ميراث فرهنگی تاريخ بشريت، پرداخته شده است.
آيا آنانی که برای نابودی و يا به سرقت رفتن حتی يک بشقاب شکسته، به حق، غصه ها می خورند، متوجه نيستند که ارزش اشعار، موسيقی، ضرب المثل ها و سخنان نغز به يادگار مانده از تاريخ گذشته ملتها که در زبانهای محلی آنها نهفته است، در حفظ تاريخ گذشته بشريت بسی بيشتر از آن بشقاب شکسته هاست؟! چرا کسی همتی در حفظ اين گنجينه های گرانبها نمی کند که روز به روز با بمباران فرهنگی زبان مسلط از رسانه های مختلف، روبه نابودی است و در سينه پيران اين مرز و بوم محبوس مانده و در نهايت به سينه قبرستان راه می يابد؟! چرا که سيستم انتقال سينه به سينه از يک نسل به نسل ديگر که اين گنجينه را تا به امروز به ما رسانده است، در حال منسوخ شدن و رنگ باختن در برابر رسانه های قدرتمند امروزی است.
آنهايی که تلاش در حفظ زبان مادری را تحجر و کهنه پرستی می نامند، تلاش برای حفظ بشقاب شکسته ها را چه می نامند؟! آيا استدلال آنان با استدلال خلخالی ها که حکم به نابودی تخت جمشيد به عنوان مظهر کهنه پرستی و بت پرستی می دادند تفاوتی قابل دفاع دارد؟! آيا آنها اصولا از ارزش واقعی آن آثار باستانی در شناختن سير شگفت آور ظهور و گسترش تمدن بشری، پس از ميليونها سال زندگی اجداد بشر به صورت وحشی در جنگلها در کنار ساير حيوانات، درک درستی دارند؟! يا اينکه آنها ارزش آن بشقاب شکسته ها را تنها در دلارهای فراوانی می دانند که عده ای از سبک مغزان! پولدار غربی حاضر به پرداختن آن، در قبال اجناس قديمی مستعمل هستند؟! يا آنکه نژادپرستهايشان، ارزش آن کوزه شکسته ها و خانه خرابه ها را در فخر فروشی به ديگران و برتری طلبی نسبت به اقوام پيرامونی که متکبرانه وحشی می نامندشان، ميدانند؟!
چه می گويم! ما جهان سومی ها کدامين علم را بدرستی درک کرده ايم که اين دومی باشد؟! در حاليکه بشر غربی مجموعه ای از ميراث تمدن بشری مشتمل بر تمام زبانها، موسيقی ها، علوم و يافته های بشر امروزی را در ماهواره ای قرار می دهد و با هزينه هنگفتی به سوی هدفی نامعلوم در فضا می فرستد تا شايد به دست موجود هوشمند ديگری برسد و از نابودی تمدنی که پس از ميلياردها سال در سياره کوچکی از جهان به نام زمين پديدار شده است پيشگيری کند (اتفاقی که می تواند با فاجعه ای کيهانی مانند برخورد يک جرم بزرگ آسمانی به کره زمين رخ دهد) و يا ماهواره مشابهی را به دور کره زمين می فرستد تا ۵۰ هزار سال ديگر خود به خود به زمين برگردد تا هم سند باستانشناسی معتبری برای انسانهای آن دوران باشد و هم شايد کمکی باشد برای بازسازی تمدن بشر که احتمال دارد به هر دليلی نابود شده باشد*. در حاليکه درک آنها از باستانشناسی و تجسس در گذشته تاريخ و فرهنگ با چنان ديد بلند نظرانه ايست، بشر عقب مانده جهان سومی ما، ستونهای تخت جمشيد را علم می کند تا برتری فرهنگ و تمدن خود را به رخ ديگران بکشد!؟
آيا آنها با خود انديشيده اند که وقتی تمام اجداد بشر به مدت چندين ميليون سال به صورت وحشی زندگی کرده اند و دو و نيم ميليون سال از زمانی که بشر اولين ابزارهای دستی خود را ساخته است، می گذرد و در مقابل تنها حدود ده هزار سال از سابقه تمدن بشر می گذرد؛ حماقت آميز نيست که به اقوام و نژادهای ديگر فخر فروشی کنيم و آنها را وحشی و خود را متمدن معرفی کنيم در حاليکه اجداد همه ما انسانها، ميليونها سال به صورت وحشی زندگی کرده اند؟! هدفم از گفتن اين حقايق، تاختن به سوء تفاهم بزرگی است که قشر روشنفکر ما به آن دچار شده است بگونه ای که اين عقايد متحجرانه چنان بی اعتبار و رسوا شود که ديگر کسی که ارزشی برای آبروی خود قائل است، جرات نکند تا در نطق های عامه پسند سياسی خود از تاريخ و تمدن درخشان قوم خود بگويد و آن مردم بی خبر از همه چيز را به فخری کاذب بفريبد. فخری که به صورت افيونی تصلی بخش دردهای امروز جامعه ايران در آمده است و اتفاقا راه را بر يافتن راههای درمان واقعی آنها بسته است.
شايد عده ای از همان باستانگرايان، اين عقايد مرا به عنوان حسادت به تاريخ درخشان اجداد آنها بنمايانند! اما بايد خاطرنشان شوم که امروزه ثابت شده که اقوام ترک و التصاقی زبان اولين انسانهايی بودند که به تمدن و شهرنشينی روی آوردند. در اين زمينه ويل دورانت در انتهای فصل ششم از جلد اول کتاب تاريخ تمدن، آسيای ميانه و آنائو در ترکستان جنوبی را گهوارههای مدنيت می نامد که خواندن سطرهايی از آن خالی از لطف نيست:
«در سال ۱۹۰۷ پمپلی در آنائو، در ترکستان جنوبی، آثاری از جنس سفال و جز آن به دست آورد و تاريخ آن را ۹۰۰۰ سال قبل از ميلاد تخمين کرد ـ احتمال دارد در اين تخمين ۴۰۰۰ سال مبالغه شده باشدـ چنانکه معلوم شده است، مردم آن ناحيه کشت گندم و جو و ذرت را میدانسته و در افزارهای خود مس به کار میبرده و حيوانات اهلی در اختيار داشتهاند؛ نقشهايی که بر روی ظروف سفالی آنان ديده میشود، نمايندة آن است که تمدن ايشان مسبوق به سابقة چندين قرن میباشد. از ظاهر امر چنين برمیآيد که فرهنگ ۵۰۰۰ سال قبل از ميلاد ترکستان، در آن هنگام، خود، فرهنگ و تمدن سابقهدار و کهنی بوده است.»
گذشته از آن سومريان که قديمی ترين تمدن شناخته شده و مکتوب بشری را تشکيل داده اند از اقوام التصاقی زبان بوده اند که و به نوشته بروسوس، مورخ بابلی (به نقل از تاريخ تمدن ويل دورانت)، «اوآنس (فرمانروای سومری) همه چيز را، که برای بهبود زندگی آدميزاد لازم بود، از خود برجای گذاشت. از زمان وی تاکنون، هيچ چيز اختراع نشد.» فريتز هومل سومرشناس مشهور آلمانی در مورد سومريان می گويد: «شاخه ای از اجداد باستانی اقوام ترک در حدود سالهای ۵۰۰۰ قبل از ميلاد از وطن خود واقع در آسيای مرکزی حرکت کرده به آسيای مقدم آمده، سومريها را پديد آورده اند. آثار بازمانده از زبان سومری نشان می دهد که زبان ترکی در آن اعصار چگونه بوده است».**
پس اگر سابقه طولانی در تمدن دليلی بر فخر فروشی باشد، ترک ها بايد مغرورترين اقوام کل بشريت باشند. اما حقيقت آن است که سير پيشرفت تمدن، همانند يک مسابقه دو امدادی است و آنها که پيشقراول بوده اند، عقب تر از همه باقی می مانند و همواره تمدنهای جوانتر با انرژی و قدرت بيشتری، مشعل تمدن را از تمدنهای پير گرفته و آن را به مرزهای دورتری رسانده اند. تا آنجا که امروز می دانيم، مشعل تمدن از آنائو در ترکستان شرقی به سومر، ايلام، مصر، بابل، آشور و پارس رسيده و سپس از شرق به غرب و اروپا نقل مکان کرد و امروزه به قاره جديد آمريکا رسيده است. آمريکاييان که در واقع همان ماجراجويان اروپايی هستند که به طمع رسيدن به گنج طلای قاره جديد به آنجا هجوم بردند و دوره ای از بی نظمی و بی قانونی غرب وحشی را تجربه کردند؛ امروز پيشتازان تمدن هستند و گاه راستگرايانشان با فراموشی گذشته شان، مغرورانه اروپاييان را با لقب «اروپای پير» مورد خطاب قرار می دهند!
در اين ميان تنها راه برای باز پس گيری مشعل تمدن از نورسيده ها، نقدی جدی و بيرحمانه نسبت به گذشته و حال خود و شناخت دقيق عوامل رشد و همچنين انحطاط تمدنها در دوران گذشته و حال است. روشنفکری که به جای نقد گذشته و حال مردم سرزمين خود، آنها را با غروری کاذب و دروغين بفريبد، در واقع با تسکين دردهای ناشی از عقب ماندگی های ملت خود، بوسيله افيون غرور تاريخی، راه را بر اصلاح اوضاع جامعه و شناخت دقيق و علمی نقاط ضعف و قوت فرهنگ بومی می بندد. روشنفکر حقيقی بايد صداقت ويل دورانت را داشته باشد که با نقل بی سانسور سابقه آدمخواری در اروپا و بريتانيا، غير مستقيم به هم نژادان خود گوشزد می کند که اگر امروز پيشقراول تمدن هستيد فراموش نکنيد که چه گذشته ای داشتيد و به ياد داشته باشيد سرنوشت اقوامی را که روزگاری پيشگامان تمدن بوده اند و امروز اثری از آنان باقی نمانده است! ويل دورانت در حالی که خود آريايی است با صداقت علمی که لازمه هر دانشمند بزرگی است در مقدمه فصل هفتم- سومر، اعتراف می کند:
« «آرياييان»، خود، واضع و مبدع تمدن نبوده، بلکه آن را از بابل و مصر به عاريت گرفتهاند؛ يونانيان نيز سازندة کاخ تمدن به شمار نمیروند، زيرا آنچه از ديگران گرفتهاند بمراتب بيش از آن است که از خود برجای گذاشتهاند. يونان، در واقع، همچون وارثی است که ذخاير سههزارسالة علم و هنر را، که با غنايم جنگ و بازرگانی از خاور زمين به آن سرزمين رسيده، بناحق تصاحب کرده است. با مطالعة مطالب تاريخی مربوط به خاور نزديک، و احترام گذاشتن به آن، در حقيقت وامی را که نسبت به مؤسسان واقعی تمدن اروپا و امريکا داريم ادا کردهايم. »
من نمی دانم اين چه سری است که ما حق نداريم زبان مادری مان را حفاظت و پاسداری کنيم؟ آنها که ادله دست و پاشکسته تاريخی سرهم می کنند که بگويند که شما ترک نيستيد بلکه فارسهايی هستيد که بعدها ترک شده ايد؛ پس بياييد ننگ ترک بودن را با فخر پارس بودن و آريايی بودن معاوضه کنيد! چرا به فريادهای هزاران انسان به جان آمده از اين همه نژادپرستی، که فرياد می زنند: «بشنو بشنو من ترکم» گوش فرا نمی دهند؟! ما به چه زبانی بگوييم که می خواهيم خودمان باشيم. خواست ما يک خواست حقوق بشری است و نه يک ادعای تاريخی. همين که پدر و مادر حقيقی و امروزی من ترک هستند اين حق طبيعی براساس ميثاق های حقوق بشری به من اعطا می شود که زبان مادری، هويت ملی و فرهنگی مختص خود را حفاظت و پاسداری کنم و مخالفان اين حق، ناقضان حقوق بشرند. اين همه مقاومت و سنگ اندازی در برابر خواسته ای چنين معقول برای چيست؟
شايد کاسه ای زير نيم کاسه است و بحث فقط بر سر يادگيری زبان مادری نيست بلکه اين محروميت زبانی و فرهنگی، لازمه يک سيستم استثمار و بهره کشی پنهان است تا آذربايجانی ها و ديگر مليتها، شعور و خودآگاهی کافی برای شناختن پتانسلهای رشد و توسعه خويش را نداشته باشند و تضاد سياستهای اتخاذ شده را با منافع خود تشخيص ندهند و تنها سياهی لشگر و پياده نظام استراتژيهای تعريف شده برپايه منافع مناطق مرکزی ايران باشند؟! تا آنها نظاره گر تشکيل مثلث کشورهای فارسی زبان باشند ولی تشخيص ندهند که منافع آنها نيز در همکاری نزديک با کشورهای ترک منطقه است. تشکيل مثلث ايران-ارمنستان-يونان را در تخاصم با ترکيه-آذربايجان ببينند ولی تشخيص ندهند که اتخاذ چنين سياستهای خصمانه ای در برابر همسايگان طبيعی آذربايجان، جغرافيای استراتژيک آذربايجان ايران را در بن بست نگه می دارد و امکان رشد و توسعه منطقه را سد می کند.
شايد آنچه در سطور بالا گفته شد شائبه معقول بودن سياستهای رژيم از ديد منافع فارسها را به ذهن برساند و تقابل و در گيری ميان مليتهای ايرانی را گزينه ای گريز ناپذير بنماياند. اما حقيقت آن است که در عصر جهانی سازی، رشد و توسعه تمام مناطق جهان به صورتی تنگاتنگ به هم وابسته است و اتخاذ سياستهای تنگ نظرانه تنها به ايجاد بن بست برای خود کشورها و ملتها منجر می شود. مطمئنا توسعه آذربايجان در گرو توسعه ساير بخشهای ايران است و برعکس توسعه مناطق مرکزی ايران در گرو توسعه مناطق حاشيه ای آن می باشد. امروزه سرمايه جهانی شده مرزها را در می نوردد و بدون توجه به سرحدهای قراردادی کشورها که درحال رنگ باختن است، تنها به پتانسيل های طبيعی مناطق مختلف و صرفه اقتصادی می انديشد و نه تقسيم بندی های کهنه بين کشورها. به همين دليل است که بيشترين مخالفتها با جهانی سازی در کشورهای پيشرفته انجام می شود که شاهد فرار سرمايه از کشورشان به مناطق کمتر توسعه يافته جهان مانند هند و چين هستند که همين امر باعث افزايش بی کاری کارگران گرانقيمت اروپايی است چرا که سرمايه جهانی شده به دنبال کسب سود بيشتر به سراغ کارگران پرکار و کم توقع کشورهای درحال توسعه می رود.
يک سيستم متمرکز که همواره خود را در معرض خطر تجزيه می بيند، جرات و جسارت لازم را در سرمايه گذاری در مناطق حاشيه ای نخواهد داشت و با نگاه امنيتی به اين مناطق، هم باعث عقب ماندگی آن مناطق خواهد شد و هم فرصتهای بکر سرمايه گذاری در طرحهای سودآور را در آن مناطق از دست خواهد داد. در واقع ضرورت همکاريهای منطقه ای است که جهان را به سمت تشکيل اتحاديه های منطقه ای هدايت می کند و در اين ميان حرکت در جهت تجزيه کشور، يک حرکت ارتجاعی و در خلاف جهت تاريخ است اما اين باعث نمی شود که تقسيم وظايف و امکانات بين مناطق و تمرکززدايی را انکار کنيم که هر چقدر تجزيه طلبی ارتجاعی است، تمرکزگرايی، تماميت خواهانه است. در واقع شعار عصر جهانی سازی را در يک جمله می توان خلاصه کرد: "تمرکززدايی در درون و همگرايی در بيرون".
يکی از برتری های سيستم فدراليستی نسبت به سيستم تمرکزگرايانه نيز در مديريت صحيح اين تضادهای منافع طبيعی بين مناطق مختلف يک کشور در قالب تقسيم عادلانه قدرت و ثروت کشور و اصالت دادن به معيارهای اقتصادی و پتانسيلهای طبيعی مناطق به جای تنگ نظری های شخصی و يا قومی است. داشتن يک دولت فدرال محلی، اين امکان را به تمام بخشهای کشور خواهد داد تا با يادگيری و داشتن امکان برای تفکر در قالب منافع منطقه خود، به شناخت پتانسيلهای ذاتی رشد و توسعه منطقه خود نائل شوند و با مديريت بومی هم بازدهی بالايی داشته باشند و از طرف ديگر، مسئوليت کاستی های منطقه خود را که شايد بخشی از آن هم به کم کاری خود آنها مربوط باشد، شخصا بر عهده گيرند و از متهم کردن حکومت مرکزی خودداری کنند. اصولا شفاف سازی و ايجاد بستر رقابت سالم بين مناطق نه تنها به رشد و توسعه متوازن تمام مناطق منجر می شود، بلکه با مسئوليت پذير کردن مناطق، آنها را به کار بيشتر و اعتراض کمتر وادار خواهد کرد و بدين ترتيب اتحاد و تماميت ارضی کشور نيز تقويت خواهد شد.
اين که عده ای بررسی مساله ملی را به بهانه های مختلف همچون دشمن خارجی و اوضاع آشفته جهانی! به آينده ای نامعلوم و رسيدن به جامعه ای آزاد و دموکراتيک در ايران حواله می کنند، هرگز قابل قبول نيست. زيرا رسيدن به جامعه دموکراتيک بدون حل مساله ملی غير ممکن است. از طرف ديگر با روند سريع آسميله شدن (حل شدن و ادغام شدن) مليتها در فرهنگ و زبان مسلط، معلوم نيست که در آن آينده آرمانی وعده داده شده اصولا ترک، يا کردی باقيمانده باشد که مدعی حقی شود! لذا ما اين حق را همين امروز می خواهيم و با فشار خود بر حکومت مرکزی ايران آن را مطالبه خواهيم کرد.
به خاطر دارم که سالها پيش که در تهران زندگی می کردم. روزی به يک خشکشويی مراجعه کردم. پس از تحويل لباس، مغازه دار اسمم را پرسيد و بعد رسيدی را به من داد. هرچه در آن رسيد دقت کردم نتوانستم آنچه را که نوشته بود، بخوانم! بعدها فهميدم صاحب مغازه يکی از هموطنان ارمنی است و نام مرا با الفبای کريل بر روی رسيد نوشته است. در آن لحظه بود که از خودم خجالت کشيدم که چرا من که ادعای داشتن تحصيلات عاليه را دارم از نوشتن کلمه ای ترکی عاجزم ولی يک فرد معمولی ارمنی نه تنها به زبان مادريش مسلط است، بلکه چنان نسبت به هويت و زبان مادريش متعصب است، که حاضر نيست با الفبای فارسی (که مطمئنا به آن نيز آشناست) بنويسد تا من نيز قادر به خواندنش باشم! آنجا بود که به راز ماندگاری هويت اقليت کوچک ارمنی ايران پس از اين همه سال که در ايران زندگی می کنند، پی بردم و نسبت به نابودی هويت ميليونها آذربايجانی که در تهران و ساير مناطق مرکزی ايران زندگی می کنند و پس از گذشت چند نسل شايد تنها خاطره ای مبهم از مادربزرگان و پدربزرگان ترکشان به خاطر دارند، غبطه خوردم و با خود انديشيدم، بی دليل نيست که ارمنيان در ايران قدر می بينند و بر صدر می نشينند و ما در معرض انواع توهينها هستيم! اگر کسی برای هويت و زبان مادری خويش ارزش و احترامی قائل نباشد، اصولا نبايد انتظاری از ديگران داشته باشد.
در نهايت بايد گفت اگر امروز کسی در اهميت حفظ آثار باستانی به جای مانده از گذشته تاريخ، حتی اگر اين اثر، کوزه شکسته ای بيش نباشد، ذره ای ترديد ندارد، چگونه می توان از حفظ گنجينه ارزشمند زبان که حقيقتا حافظه تاريخی زنده و گويای ارزشها و باورهای بخشی از انسانها در گذر تاريخ است، چشم پوشيد و با علم کردن نظريه های منسوخ انترناسيوناليستی، حکم به نابودی اين يادگاران ارزشمند بشريت داد و فريادهای حق طلبانه ملتهای تحت ستم ايرانی راکه بدليل بی اعتنايی های مداوم مدعيان روشنفکری، گاه کارشان از فرياد اعتراض به عصيان ديوانه وار انسان درمانده ای که به هيچ تظلمش و به هيچ فريادش و به هيچ منطقش وقعی نمی نهند، تبديل می شود؛ با چماق قوم پرستی و تجزيه طلبی خاموش کرد؟! اگر چنين انسان وامانده ای به افراط گرايی روی آورد و در دام پان ها بيافتد جای هيچ سرزنشی نيست!
* http://www.keo.org/uk/pages/plan_site.php
** رئيس نيا، رحيم، آذربايجان در سير تاريخ ايران، ج ۲ ص ۸۶۹
آموزش زبان ترکی
هدفم از ایجاد این وئبلاگ این بود که کمکی هرچند اندک به رشد و اعتلای فرهنگ ملی ترک و نیز کمک به دیگر هموطنانم برای آشنایی با زبان ، تاریخ و فرهنگ ترک انجام داده باشم. اما متاسفانه چاپ مقاله و کاریکاتور توهین آمیز اخیر در روزنامه ایران و حوادثی که در پیامد آن در شهر های ترک نشین بوجود آمد، همه ما هویت طلبان ترک و حتی هم میهنان غیر ترک را به واکنش در مقابل این رویداد که اتفاقاً هجمه ای به محور اصلی هویت ما -زبان اصیل ترکی و ملت ترک بود ، وا داشت. هرچند که این اولین و آخرین حمله و اهانت به ملیت ما نخواهد بود ، اما امیدوارم حوادث روزمره به ما مجالی دهند که به رشد و اعتلای هرچه بیشتر فرهنگ خودمان و تعامل سازنده با دیگر فرهنگ ها بپردازیم.
برای شخص من بسیاراتفاق افتاده است که دیگر هموطنان غیر ترک زبان و حتی برخی ترک زبانان که زبان مادریشان را به هر نحوی که هست یاد نگرفته اند و دوست دارند این زبان باستانی را یاد بگیرند، درخواست جزوه یا کتاب آموزشی می کنند ، اما متاسفانه همواره در جواب این دوستان مستآصل می مانیم . البته تا کنون کتاب هایی برای آموزش زبان ترکی در ایران انتشار یافته اند ، اما در اکثر این کتاب ها آموزشهابه طور خیلی ساده ارائه نشده است. برخی از آنها اصلاً برای خواننده غیر ترک زبان تدوین نشده است. برخی دیگر نیز لهجه های ترکی رایج در ایران را کمتر مد نظر قرار داده اند. این مساله بسیار مهم است چون اکثر کسانیکه می خواهند این زبان را یاد بگیرند ، قصد دارند از این زبان برای ارتباط با هموطنان ترک خود استفاده نمایند.
اما آنچه که در شروع یادگیری یک زبان اهمیت بسیار دارد ، یادگیری الفبای آن است. الفبای قدیم ترکان خط اورخون و اویغوری بوده است اما الفبای فعلی ترکان ، عربی ، سیریلیک و لاتین است. الفبای سیریلیک هم اکنون در کشور های قرقیزستان ، قزاقستان، ترکمنستان و داغستان در جنوب روسیه رایج است.الفبای عربی درمیان مردم ازبکستان و ترکهای ایران رایج است و الفبای لاتین در ترکیه و جمهوری آذربایجان رسمیت دارد. نظر به اهمیت الفبای عربی و لاتین ، و استفاده از آن در میان ترکان ایران ،در اینجا ما به آموزش این دو می پردازیم.
ادامه دارد...
