میرزا مأذون قشقایی

میرزا مأذون قشقایی(18۹5-1830)

محمد ابراهیم قشقایی فرزند سید علیرضا متخلص به میرزا مأذون ، مشهورترین شاعر ایل قشقایی است. وی در سال 1246 هجری قمری (1830 میلادی) از مادری از تیره قادرلوی بوربور به دنیا آمد. پدر ایشان از سادات کهگیلویه و به طور دقیق تر از روستای شیخ هابیل و طایفه ای به همین نام در 40 کیلومتری شمال دهدشت می باشد. خانواده وی در اثر اختلاف با خان کهگیلویه که گفته می شود بر سر پرداخت مالیات بوده است، به ایل قشقایی پناه می آورند و مأذون در ایل قشقایی متولد می شود.(منبع : محمد نادری دره شوری)

 قشقایی ها شاعران بسیاری داشته اند اما در اثر عدم کتابت اشعار آنها به صورت گمنام باقی مانده اند. اما از میان شعرایی که آثاری از آنها به جا مانده است، می توان میرزا مأذون را مشهورترین آنها دانست. مأذون پس از تلمذ زبان و ادبیات عربی و فارسی نزد مکتبداران وقت ، به شغل میرزایی یا همان منشی  و مسئول نامه نگاری خوانین وقت قشقایی مشغول می گردد. در واقع لقب میرزا هم به همین دلیل به وی تعلق گرفته است. او به زبانهای ترکی قشقایی،  فارسی،  لری و لاری شعر سروده‌است ، اما شهرت او بیشتر به دلیل اشعار ترکی ایشان می باشد.

مأذون در سال ۱۳۱۳هجری قمری(18۹5 میلادی) در شهر شیراز درگذشت و در بقعه شاهزاده منصور واقع در محله دروازه اصفهان این شهر مدفون است. اینک عده ای از فرهنگ دوستان قشقایی با تشکیل بنیاد خیریه میرزا مأذون در صدد بازسازی آرامگاه وی می باشند.

در شعر ترکی قالبی به نام قوشما دارد که در واقع همان قالب غزل در اشعار فارسی یا عربیست.در قوشما یا غزل ذیل شاعر ابتدا در مورد اینکه هنوز هم عشق های قدیمی وجود دارند. هنوز عشق بین بلبل و گل، عشق منصور که می گفت"انا الحق" ، عشق زلیخا به یوسف،عشق شیخ صنعان عارف به دختر مسیحی، عشق مجنون به لیلی، عشق فرهاد به شیرین وجود دارد.  اما دلیل به وجود آمدن این عشق ها، وجود معشوق ازلی و ابدی یعنی خداوند یکتا می باشد. خداوندی که ظاهراً از نظرها پنهان است اما همه جا دیده می شود.

 

بویان کیم دیر؟ اویان کیم؟

 

باهار فصلی دوْنگ یئللری اسنده                 هامی قوشدا ناله واردیر فیغان وار

صیدا چوْخدور شئیدا بولبول سسینده            آیری اثر واردیر آیری نیشان وار

 

هنوز بولبول گول شوْوقوندان ناصبور               هنوز سمندرینگ یئری دیر تنور

هنوز داردا قالیب آسیلی منصور                "انا الحق" سؤیلاییب سیرری ناهان وار

 

هنوز قوْرخماز ملامتدن زیلییخا               هنوز یوسوف زیلییخادان گوْریزپا

هنوز رخنه سالار ایمانا ترسا                     هنوز صنعان کیمین خینزیر یایان وار

 

هنوز مجنوندا وار جونون هوسی             هنوز قطار اوزر لئیلی دوه سی

هنوز گلیر فرهاد کوْلنگی سسی         هنوز شیرین کیمین شیرین زبان وار

 

 دیوانا ائیلمز اوْتو سودان فرق             هر کیمه گؤروندو پینهان اوْلدو برق

گلین گلدی بو سوْدادا اوْلدی غرق     هئچ دئمه دی بو دریادا پایان وار

 

ساز ایچینده سسلنن کیم دئین کیم؟              دم دملنیر دمی دمه قویان کیم؟

مأذون دئیر بویان کیم دیر؟ اوْیان کیم؟          بویان اؤزو ، اویان اؤزو ، هایان وار؟

بنيانگذار آموزش و پرورش عشايري يا پدر استحاله ي تركان قشقايي

وقتی از محمد بهمن بیگی صحبت می شود، قشقایی ها به دو دسته مخالف و موافق تقسیم می شوند. در واقع علت این موافقت و مخالفت هم به دلیل وجود دو نوع جهانبینی متفاوت در میان تورکان قشقایی می باشد. عده ای برای زبان تورکی قشقایی به عنوان محوری ترین عنصر هویتی قشقایی ها نقشی بی بدیل قائلند و از همین روی با برنامه ها و افکار آقای بهمن بیگی که دشمنی عریانی با این زبان داشته ، موافق نیستند. عده ای دیگر اما ارزش چندانی برای زبان تورکی قشقایی قائل نیستند و آنرا از عناصر فرعی فرهنگی می شمارند.لذا برای این عده دکتر و مهندس شدن به هر قیمتی مهم تر از حفظ هویت فرهنگی می باشد. به همین دلیل آقای بهمن بیگی و کارهایش را می ستایند و او را شایسته دریافت لوح از یونسکو می پندارند.

نقد ذیل برگرفته از سایت حیدربابا می باشد.نکته جالب در این نقد اشاره به درخواست جلال آل احمد از بهمن بیگی برای بازدید از مدارس عشایری آنزمان بوده است.بهمن بیگی با این درخواست مخالفت می کند چون نمی خواست پروژه استحاله فرهنگی که در میان تورکان قشقایی براه انداخته بود توسط یک نویسنده تیزبین مانند آل احمد فاش شود.

بنيانگذار آموزش و پرورش عشايري يا پدر استحاله ي تركان قشقايي

(نقد و نظري بر زندگي محمد بهمن بيگي)

محمد بهمن بيگي انسان زحمتكش و معروفي است كه در طول سال هاي حاكميت پهلوي ها(پدر و پسر) خود و ايل و قبيله اش هم دچار زيان ها و آسيب هاي خانمانسوزي شده اند و هم مستفيض از منافع و مزاياي فراوان. او يك تنه با بروكراسي سانتراليست پايتخت مبارزه كرد تا توانست ابتدائاً «دايره ي آموزش عشاير فارس» و سپس «اداره ي كل آموزش عشاير كشور» را تأسيس نمايد. اداره اي كه در طول سال هاي متمادي توانست نيم ميليون نفر از عشاير را باسواد كند. امّا با همه ي اين تفاسير در مورد محمدبهمن بيگي اين خانزاده ي ترك زبان قشقايي كه در حياتي ترين مقطع تاريخي دوران رضاخان و محمدرضا شاه تأثيرگذار بوده است. سخناني گونه گون مي توان گفت كه فهرست وار ذيلاً براي اطلاع خوانندگان عزيز و جهت دريافت نقد و نظرهاي ايشان ارائه مي گردد.

1. محمدبهمن بيگي به علّت تبعيد پدرش به تهران در زمان رضاخان، در جريان تخته قاپو كردن عشاير وقتي ده ساله بود به شهر آمد. گويي سياست تخته قاپو كردن به لحاظ فرهنگي خوب جواب داده بود چون فرزند اصيل ايل با تبعيّت غريزي از «منطق سوردل» به چيزي پناه برده بود كه دلخواه حاكمان آن دوره بود.

2. محمدبهمن بيگي كار بزرگي كرد اما ناخودآگاه مأمور به امري بود كه اتفاقاً بهترين راه براي تخته قاپوي فرهنگي ايلات عصيانگر آن زمان تلقي مي شد. تفاوت هاي فرهنگي ايلات عشاير جنوب با همديگر و تفاوت عميق جهان بيني آن ها با حاكميت مركزي بايد به شيوه اي از ميان مي رفت تا آن ها تابع ديكته هاي سانتراليست ها مي شدند،‌ البته بايد اين كار از طريق يك نابغه ي بومي صورت مي گرفت كه گرفت.

3. سواد آموزي محمدبهمن بيگي در حقيقت رسميّت دادن به يكسان سازي زباني- فرهنگي بود كه اگر چه نمي توان در نيّت ظاهري او خدشه اي وارد كرد امّا نتيجه ي آن عمل مقدّس چيزي شد كه هرگز نمي توان براي صاحب عمل جايزه هاي فرهنگي مثلا از يونسكو در خواست كرد.

4. محمدبهمن بيگي با اصالتي كه داشت چرا از حكومت مركزي درخواست نكرد كه به زبان مادري عشاير مدارس داير گردد تا حداقل پروسه ي فارسي سازي عشاير اصيل قشقايي به دست او استارت نخورد.

5. محمدبهمن بيگي در مأموريت خود از«اصل چهار ترومن» حداكثر استفاده را برد. خود مي نويسد: «دست من به سوي مؤسسه هاي گوناگون دراز بود ولي كمك ها ناچيز بود. از شركت با عظمت نفت فقط چهار چادر مستعمل دريافت كردم» سرانجام هيأت عمليات اقتصادي آمريكا درايران كه به اصل چهار [ترومن] معروف بود به داد مدارس عشاير رسيد. (روزنامه ي شرق 15/9/84 ش 643)

6. محمدبهمن بيگي وقتي يك كنگره ي بزرگ فرهنگي در شيراز برگزار مي شد به پيش آن ها رفت يعني كلّه گنده هاي فرهنگي. آن ها را به ميان ايل برد. پيشرفت حيرت انگيز بچه هاي دبستان[شما بخوانيد فارسي خواندن،‌ فارسي نوشتن و فارس شدن كودكان اصيل عشاير قشقايي] اشك به چشم مديران فرهنگي آورد. (شرق 15/9/84 ش 643) اساتيد مجرب تعليم و تربيت پايتخت نشين وقتي مي ديدند كه بهمن بيگي چگونه بدون تفنگ و فشنگ توانسته است حيات مادي و معنوي عشاير را فتح كند و آن ها را با زبان،‌ فرهنگ و گفتمان مركز آشتي دهد و در حقيقت آماده ي استحاله نمايد؛ خب معلوم است كه اشك شوق خواهند ريخت و بر ريش رضاخان خواهند خنديد كه بلد نبود چگونه عشاير را تخته قاپو كند؛ اگر چه وجود با بركت بهمن بيگي نتيجه ي تخته قاپو كردن اجباري رضا خان مي باشد.

7. «امروز شيوه ي زندگي ايل و سنت هاي آن به صورت خاطرات نوستالژيك در ضمير شاگردان بهمن بيگي به حيات خود ادامه مي دهد. امّا آن ها به زندگي در شهر خو گرفته اند و ديگر امكان بازگشت به آن شيوه ي زندگي را ندارد» [شما بخوانيد بازگشت به آن شيوه ي زندگي و زبان و فرهنگ تركي قشقايي] (شرق 15/9/84-ش 643).

8. كوچندگان به شهر و تربيت يافتگان آموزش و پرورش از نوع محمدبهمن بيگي كاري كرده است كه به قول شيرزاد عبداللهي«يادگار آن دوره ي باشكوه نام هاي نامتعارف خانوادگي و گويشي است كه نسل جديدي كه در شهر به دنيا آمده است به سختي پذيراي آن است» (شرق همان).

9. محمدبهمن بيگي وقتي با آل احمد نويسنده ي شهير و نكته بين ديدار مي كند حساسيّت و شكاكيّت آل احمد را به خود حسّ مي كند و در مقابل درخواست ديدار آل احمد از مدارس عشاير به او جواب رد ميدهد و مي گويد: « ترجيح مي دهم جاي شما يكي از مديران سازمان برنامه و يا يكي از ژنرال هاي چند ستاره را به ايل ببرم و كارم را نشان دهم» درست است اگر آل احمد حسّاس و نكته بين به ميان ايل مي رفت و جريان استحاله ي عشاير ترك زبان را مشاهده مي كرد حتما افشاگري مي كرد چون آل احمد نسبت به اين قضيّه حساس بود چنانچه در كتاب«در خدمت و خيانت روشنفكران» افشاگري هاي در اين مورد كرده بود و آقاي مديركل آموزش و پرورش عشايري در سيستم سلطه هرگز اجازه نمي هد نويسنده ي منتقد و غيردولتي وارد حوزه ي مأموريت حسّاس و حياتي او گردد.

آموزش زبان تورکی استانبولی برای غیر تورک زبانان

آموزش زبان تورکی استانبولی

در این لینک تعداد 3 جلد کتاب و فایل های صوتی آنها وجود دارد.این کتابها مربوط به موسسه تومر وابسته به دانشگاه آنکارا می باشد.می توانید با دانلود کتابها و فایل های صوتی اقدام به یادگیری این زبان زیبا نمایید. با تشکر از آقای آیدین قشقایی بابت تهیه این لینک های مفید.

برچسب‌ها: تورکی استانبولی, ترکی استانبولی, تومر, دانشگاه آنکارا

مطلبی ندارم

فعلاً مطلبی ندارم که بنویسم!

تغییر واحد پول ایران

تغییر واحد پول ایران

اخیراً بانک مرکزی ایران با ایجاد بخش نظر سنجی در وب سایت خود ، در خصوص تغییر نام پول ایران و برداشتن چند صفر از آن نظر خواهی می کند.
نمی دانم این نظر سنجی چقدر منعکس کننده نظر همه مردم ایران باشد، ولی به هر حال بخشی از ایرانی ها که به اینترنت دسترسی دارند ، می توانند نظر خودشان را در این نظر سنجی اظهار نمایند.
یکی از پرسش های این نظر سنجی از استفاده از اسم "تومان" برای اسکناس و "ریال" برای پول خرد و سکه می باشد و نظر مخاطبان در خصوص موافقت یا عدم موافقت با این پیشنهاد را جویا شده است. با توجه به اینکه علی رغم عدم رسمیت "تومان" از 1308 یعنی 82 سال پیش تا کنون ، باز هم مردم از این کلمه برای نامیدن پول کشور استفاده می کنند، لذا منطقی است که همین عنوان غیر رسمی ، رسمیت یابد.
تومان کلمه ای تورکیست، که با توجه به دوره های حکومت ترکها در این سرزمین به جا مانده است ، اما در سال 1308 رضا خان میر پنج که آخرین دولت ترکی قاجار را به کمک انگلیس ساقط کرده بود ، کلمه پرتغالی "ریال" را جایگزین تومان نمود.82 سال از آن زمان گذشته است، اما هنوز هم مردم با برداشتن یک صفر از پول رایج آن را "تومان" خطاب می کنند.
اما در این میان عده ای از متعصبین ضد تورک با این ادعا که هویت ملی ایران تنها با زبان فارسی و قوم پارس تعریف می شود، با استفاده از عنوان مردم پسند "تومان" مخالفند. آنها می گویند ، تومان کلمه ای بیگانه است! به عبارت  از دیدگاه این متعصبین زبان تورکی و تورکها در ایران بیگانه اند! حال آنکه حداقل نیمی از مردم ایران تورک هستند چگونه می توان 50% مردم کشوری را بیگانه نامید. اختلاف افکنی بین مسلمانان به دلیل تعصبات کور قومی و زبانی خواست دشمنان این آئین مقدس است که همه به نوعی به یهودیت و فراماسونها مربوط می شند، بهتر است دوستان تاجیک مراقب باشند که در دام لژهای ماسونی که از جنگ و دعواهای قومی مسلمین شادمان می شوند، گرفتار نشوند.
برای رای دادن در خصوص نام پول به وب سایت بانک مرکزی می توان مراجعه نمود.

ایکی کنسرت وار

اسفند ایچینده ایکی کنسرت وار

اوولکی سی ۵ و ۶ اسفند شیرازدا ، صنایع میدانی ، صنایع تالاری

 داوود گروهینینگ باشی:غلامعلی گرگین پور
یاش گروهینینگ باشی:میلاد شهریاری
تاریخ:5 اسفند(پنجشنبه) و 6 اسفند (جمعه)
زمان:ساعت 20 دن 22 یه(هر ایکی گئجه )

یئر:شیراز- صنایع میدانی-  "صاایران" شهیدلری سالونو

بیلیت آلماک تلفنلاری:
09179694885
09389216940
07112356375

دوم کی سی ۱۲ اسفند ساعت ۱۹ ، تئهراندا وحدت تالاریندا ، بونو "حاوا" گروهو قوروجاق دیر.آیرینتی لی بیلگی ایچین بورا باخا بیلدنگیز.

آما بیر پئس خبر ده ائشیددیگ و اودا بو دور کی طنزدئین شاعیریمیز استاد تیمور گردانی ده دونیادان گئدمیش دیر.

گنه گلدیم

 مدت دیر اولموشام مست_ ي هوی عشق

دیوانايا همخوی اولوب خوی عشق

يوز ایل اؤلموش اولسام گلر بوی عشق

ماذون دئر ایله سنگ قبريستانيمي (قبریم داشینی)

من بو ماذون شعرینی یانلیش (ایشتیباه) یازمیشدیم. بونو دؤزتمک ایچین ارسلان میرزایی دن چوخ تشکر ائدیرم.

منه گلیر سون مصراع دا (قبریم داشینی) دؤز دیر، چونکه قبریستان فقط ماذونینگ دگیلمیش آما مزار داشی سی فقط اونا تعلق واری دیر.یانی قبریستان بیر آدامینگ دگیل، چوخ آداما تعلق واری دیر ، حال بو کی هر اولونونگ اؤزل مزار داشی سی واردیر.

تاریخ قشقایی به زبان ترکی استانبولی

قشقایی تاریخی استانبول تورکچه سینده

Qaşqayı Tarıxı İstanbul Türkçesinde

برگزاری کنسرت مشترک اردال ارزینجان و کیوان کلهر در تهران و شیراز

برگزاری کنسرت مشترک اردال ارزینجان و کیوان کلهر در تهران و شیراز

کیوان کلهر آهنگساز و نوازنده مشهور ایرانی و اردال ارزینجان نوازنده موسیقی مقامی تورکهای علوی تورکیه ، در تاریخ ۲۰ ، ۲۱ و ۲۲ شهریور در تالار وحودت تهران و در تاریخ ۲۵ شهریور در باغ عفیف آباد شیراز کنسرت مشترک برگزار خواهند کرد.

لینک های مربوط به این خبر :

اطلاعاتی درباره کلهر

سایت موسیقی ایرانیان

همشهری آنلاین

ایلنا

 

برای خرید اینترنتی بلیط این کنسرت می توانید پس از عضویت در این سایت  اقدام نمایید.

انتشار مجموعه ای از آوازهای قشقایی

مجموعه آوازهای قشقایی به همت خانم پروین بهمنی منتشر می شود